Çarlz Darvin və Təbii Seçmə Yolu ilə Təkamül
Qalapaqos adalarındakı vürok quşlarının dimdiyindən bütün canlı aləmin ümumi əcdad ağacına: biologiyanı birləşdirən böyük nəzəriyyə.
Evrika! (Kəşf Hekayəsi)
Darvin 'Biql' gəmisində 5 illik dünya səyahətində Qalapaqos adalarını ziyarət edəndə gördü ki, bir-birinə çox yaxın adalardakı vürok quşlarının dimdikləri fərqlidir: biri toxum qırmaq üçün qalın və güclü, digəri isə kaktus çiçəyindən həşərat tutmaq üçün uzun və incədir. O başa düşdü: ətraf mühit şəraitinə daha yaxşı uyğunlaşan fərdlər sağ qalır və öz əlamətlərini növbəti nəslə ötürür!
Elmi Prinsip: Necə İşləyir?
Təbii seçmə dörd əsas sütuna söykənir: 1) İrsi dəyişkənlik (populyasiyadakı fərdlər fərqlidir), 2) Həddən artıq çoxalma və resurs çatışmazlığı, 3) Yaşamaq uğrunda mübarizə, 4) Əlverişli əlamətlərə malik fərdlərin seçici sağ qalması və çoxalması.
Həyatımıza Təsiri və Real Tətbiqi
Təbabətdə antibiotiklərə davamlı bakteriyaların mexanizminin anlaşılması, xərçəng hüceyrələrinin təkamülü, ekologiya və biomüxtəlifliyin qorunması.
Məktəb Dərslikləri və İmtahanlar ilə Əlaqəsi
9-cu və 11-ci sinif Biologiyada 'Təkamülün hərəkətverici qüvvələri (ir性を dəyişkənlik, yaşamaq uğrunda mübarizə, təbii seçmə)' mövzularına tam aiddir.
🎯 Bilmirdinizmi? Maraqlı Faktlar
- Darvin dini və elmi reaksiyadan çəkindiyi üçün öz nəzəriyyəsini düz 20 il boyunca dərc etməmişdi; yalnız Alfred Uollesin eyni fikrə gəldiyini görəndə kitabını nəşr etdirdi.
Özünü Sına: Pedaqoji Mini-Sınaq
SİTG standartına uyğun 3 sualla bu elmi kəşf üzrə biliklərinizi yoxlayın.
Darvin təliminə görə təkamülün başlıca istiqamətləndirici hərəkətverici qüvvəsi nədir?
Zərərverici həşəratlara qarşı eyni zəhərli dərmanı (pestisid) illərlə tətbiq etdikdə dərmanın təsirinin itməsinin səbəbi nədir?
Aşağıdakılardan hansı yaşamaq uğrunda mübarizənin ən gərgin növüdür?