Maksvel Tənlikləri: Elektrik, Maqnetizm və İşığın Vahidliyi
Fizikanın dörd möhtəşəm tənliyi: dəyişən elektrik sahəsinin maqnit sahəsi yaratması və işığın elektromaqnit dalğası olduğunun sübutu.
Evrika! (Kəşf Hekayəsi)
Faradey bilirdi ki, dəyişən maqnit sahəsi elektrik sahəsi yaradır. Maksvel simmetriya axtararaq dahi hipotez irəli sürdü: bəs dəyişən elektrik sahəsi də maqnit sahəsi yaradırmı? O, 'yerdəyişmə cərəyanı' anlayışını tənliklərə əlavə edərək elektromaqnit dalğasının vakuumda yayılma sürətini hesabladı: düz 300 000 km/s! Maksvel heyrətlə yazdı: 'Bu, işığın sürəti ilə tam üst-üstə düşür. Deməli, işıq özü elektromaqnit dalğasıdır!'.
Elmi Prinsip: Necə İşləyir?
Maksvelin 4 tənliyi: 1) Qauss qanunu (elektrik yükləri elektrik sahəsi mənbəyidir), 2) Maqnit sahəsi üçün Qauss qanunu (təbiətdə maqnit yükləri / monopol yoxdur), 3) Faradeyin induksiya qanunu, 4) Maksvel-Amper qanunu (cərəyan və dəyişən elektrik sahəsi burulğanlı maqnit sahəsi doğurur).
Həyatımıza Təsiri və Real Tətbiqi
Radio, televiziya, Wi-Fi, radar, mobil rabitə və bütün simsiz texnologiyalar. Müasir dövrdə bu kəşf həm texnoloji innovasiyaların, həm də sənaye və tibb sahəsindəki qlobal tərəqqinin başlıca hərəkətverici qüvvələrindən biridir.
Məktəb Dərslikləri və İmtahanlar ilə Əlaqəsi
11-ci sinif Fizika dərsliyində 'Elektromaqnit dalğaları', 'Maksvel nəzəriyyəsinin əsas müddəaları' və 'Elektromaqnit şüalanması' mövzuları.
🎯 Bilmirdinizmi? Maraqlı Faktlar
- Albert Eynşteynin kabinetinin divarında cəmi üç alimin portreti asılmışdı: Nyuton, Faradey və Maksvel.
Özünü Sına: Pedaqoji Mini-Sınaq
SİTG standartına uyğun 3 sualla bu elmi kəşf üzrə biliklərinizi yoxlayın.
Maksvel nəzəriyyəsinə görə fəzada dəyişən elektrik sahəsi nə yaradır?
Elektromaqnit dalğasında elektrik (E) və maqnit (B) sahə vektorları dalğanın yayılma istiqamətinə nəzərən necə yönəlir?
Maksvelin hesabladığı elektromaqnit dalğasının vakuumda yayılma sürəti hansı təbiət kəmiyyətinə tam bərabər çıxdı?