Faradeyin Elektroliz Qanunları: Elektriklə Maddənin Əlaqəsi
Elektrik cərəyanı vasitəsilə metalların təmizlənməsi, qızıl suyuna çəkmə və elektronun yükünün ilk dəfə ölçülməsi.
Evrika! (Kəşf Hekayəsi)
Faradey duz və turşu məhlullarından elektrik cərəyanı buraxaraq elektrodlarda toplanan maddələri dəqiq çəkdi. O gördü ki, elektrodlarda ayrılan maddənin kütləsi keçən elektrik yükü ilə mütənasibdir: m = k * q = k * I * t. Ən heyrətamizi isə o idi ki, 1 mol 1-valentli maddəni ayırmaq üçün həmişə tam 96 500 Kulon yük tələb olunurdu (Faradey sabiti, F)! Bu, atomların bölünməz bütöv elektrik payları (elektronlar) daşıdığının ilk dolayı sübutu idi!
Elmi Prinsip: Necə İşləyir?
Elektroliz zamanı müsbət kationlar katoda (mənfi elektroda) tərəf hərəkət edib elektron qəbul edir (reduksiya), mənfi anionlar isə anoda (müsbət elektroda) tərəf gedib elektron verir (oksidləşmə). Faradeyin birləşmiş qanunu: m = (M / nF) * I * t.
Həyatımıza Təsiri və Real Tətbiqi
Sənayedə xam boksitdən təmiz alüminiumun alınması (Hol-Eru prosesi), misin elektrolitik saflaşdırılması və qızıl/xrom örtüklər (qalvanosteqiya).
Məktəb Dərslikləri və İmtahanlar ilə Əlaqəsi
8-10-cu sinif Kimya və Fizikada 'Məhlul və ərintilərin elektrolizi', 'Faradeyin I və II elektroliz qanunları', 'Elektrokimyəvi ekvivalent' mövzuları.
🎯 Bilmirdinizmi? Maraqlı Faktlar
- Faradey bu gün kimyada işlətdiyimiz 'ion', 'katod', 'anod', 'elektrod' və 'elektrolit' sözlərini ilk dəfə elmə gətirən şəxsdir.
Özünü Sına: Pedaqoji Mini-Sınaq
SİTG standartına uyğun 3 sualla bu elmi kəşf üzrə biliklərinizi yoxlayın.
Elektroliz zamanı katodda hansı elektrokimyəvi proses baş verir?
Faradey sabiti (F ≈ 96500 Kl/mol) fiziki mahiyyətinə görə nəyi ifadə edir?
Sənayedə boksit filizindən təmiz metal alüminium (Al) hansı üsulla alınır?