SİTG Standartı: Əzbərçilikdən Təhlil və Bacarıq Əsaslı Testologiyaya Keçid
Biliyi deyil, bacarığı ölçmək: TESTAI.AZ Süni İntellekt Test Generasiyası Standartının (SİTG) pedaqoji fəlsəfəsi və tətbiq prinsipləri.
- Əzbərlənmiş fakt deyil, faktlar arasındakı məntiqi əlaqə və tətbiq qabiliyyəti qiymətləndirilir.
- Bloom Taksonomiyasının ən azı 3-cü və 4-cü səviyyələri (Tətbiq və Təhlil) əsas hədəf seçilir.
- 'Gizli Məlumat Qadağası' prinsipi sayəsində suallar dərslikdəki mətni kəlmə-kəlmə əzbərləməyi tələb etmir.
- Distraktorlar (yanlış variantlar) təsadüfi uydurma deyil, şagirdlərin tipik düşüncə və hesablama səhvlərinə əsaslanır.
1. Ənənəvi Testologiyanın Ən Böyük Qüsuru: 'Xatırlamaq' Tələsi
Klassik test vəsaitlərinin əsas çatışmazlığı odur ki, onlar şagirdin düşünmə qabiliyyətini deyil, yalnız qısamüddətli yaddaşını yoxlayır. SİTG Standartı bu yanaşmanı kökündən dəyişərək tətbiq və təhlil əsaslı qiymətləndirməyə keçir.
PISA və TIMSS kimi beynəlxalq qiymətləndirmələr sübut edir ki, uğurlu gələcək üçün faktları əzbərləmək deyil, naməlum situasiyalarda düzgün qərar vermək lazımdır.
Əzbərlənmiş bilik şagirdin çiynində ağır bir yükdür; tətbiq olunan bilik isə onun əlindəki ən kəsərli alətdir.
2. Bloom Taksonomiyasının Rəqəmsal Təcəssümü
SİTG Standartı Benjamin Bloomun idrak taksonomiyasını rəqəmsal süni intellekt mühəndisliyinə inteqrasiya edir.
Platformada suallar şagirdin düşünmə dərinliyinə uyğun olaraq sərt elmi meyarlarla formalaşdırılır.
- [1]Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyi — Fənn Kurikulumları və Qiymətləndirmə Standartları (e-derslik.edu.az)
- [2]Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001) — A Taxonomy for Learning, Teaching, and Assessing: A Revision of Bloom's Taxonomy of Educational Objectives. Longman.
- [3]OECD (2023) — PISA Assessment and Analytical Framework: Mathematics, Reading, Science and Creative Thinking.
- [4]UNESCO (2024) — Guidance for Generative AI in Education and Research.
- [5]Sweller, J. (2011) — Cognitive Load Theory: Recent Theoretical Advances. Academic Press.
"Brendiniz savadlı gələcəyin formalaşdığı məkanda"
Testləri Sınaqdan Keçir
SİTG Standartı ilə hazırlanmış sualları dərhal həll edin.